Wielkanocne ciasta

Święta Wielkanocne w religii chrześcijańskiej są najważniejsze. Dlatego w tym okresie nawet potrawy podawane na stół w tradycyjnej obyczajowości polskiej mają nawiązywać w jakiś sposób do tych Świąt. Z uwagi też na to większość spożywanych w tym czasie potraw jest podobna w całym kraju – dotyczy to zwłaszcza dań mięsnych i ciast.

W tradycyjnej kuchni polskiej tradycyjnie na wielkanocnym stole nie może zabraknąć mazurków i wielkanocnych bab. Mazurki nim podbiły kuchnie w całej Polsce, znane były tylko na Mazowszu. Stąd też pochodzi ich nazwa, bo kiedyś Mazur to był mieszkaniec Mazowsza. Te znakomite ciasta piecze się tylko raz w roku – właśnie na wielkanocny stół, a potem częstuje nimi gości aż do Zielonych Świątek, ponieważ świetnie się przechowują. Oczywiście pod warunkiem, że zdoła się je uchronić przed domowymi amatorami słodyczy.

Pieczenie mazurków jest to więc dawny obyczaj, kultywowany od wielu lat. Zazdrośnie strzeżone przepisy na ten wypiek i sposobu ich zdobienia to był jeden z pilnie strzeżonych rodzinnych sekretów, który przechodził z matki na córkę. Nasze baki i prababki miały ambicję, aby ustawić ich na świątecznym stole jak najwięcej i jak najwymyślniej je udekorować. Toteż w kuchni staropolskiej mazurki – nie bez pewnej racji porównywane były nawet do barwnych rzymskich mozaiek. Obecnie już nie mamy tak wygórowanych potrzeb, aby zaćmić bliźnich bogactwem zastawionego stołu. Jednakże nadal wśród pań domu duch staropolskiej kuchni nie ginie i nadal staramy się, aby na świątecznym stole nie zabrakło mazurków.

Mazurek to cienki placek składający się z bakaliowej lub czekoladowej masy zapieczonej na waflu, opłatku lub warstwie kruchego ciasta. Choć przy pieczeniu tego smakołyku jest wiele zajęcia, bo trzeba pokroić mnóstwo bakalii, to amatorów do pomocy nigdy nie brakuje, bo praca jest nie trudna, a możliwości łasuchowania są ogromne. Całość musi być koniecznie polukrowana i pięknie ozdobiona bakaliami, cząstkami kandyzowanych owoców, wiórkami czekolady.

Baby wielkanocne swój rodowód wywodzą z kuchni kresowej litewsko – białoruskiej. Bardzo szybko zadomowiły się w polskiej kuchni i do dziś święcą w niej triumfy. Ich nazwa wzięła się od ich kształtu – w klasycznej wersji ciast to jest szeroki u spodu i zwęża się w kierunku „do góry”. Ponieważ piecze się ją z dużej ilości żółtek, to w czasie pieczenia może dojść do katastrofy czyli popsucia się ciasta w procesie jej pieczenia. Aby temu zapobiec dodaje się rozczyn drożdżowy przyrządzony z ciepłego mleka, drożdży, mąki, cukru i odrobiny soli. Po dodaniu do niego jajek i bakalii odstawia się go "do wyrośnięcia". Ciasto musi podwoić swoją objętość, aby mogło być przełożone do foremek i wstawione do pieca. Po upieczeniu baby wielkanocne wyjmuje się z formy i kładzie na poduszki zgodnie z tradycją gospodyń ukraińskich aż do ostygnięcia. Położenie na poduszki ma zapobiec niekorzystnym zmianom w babie np. zbyt gwałtowne stygnięcie źle wpływa na smak bab.

W poszczególnych regionach kraju na wielkanocnych stołach goszczą jeszcze inne regionalne przysmaki np. na Kaszubach będzie to sernik i strucla makowa. Jednak mazurek i baba wielkanocna podbiły kuchnie, stoły i gusta wszystkich rodaków.

Dodaj komentarz